Carport z profili stalowych to jeden z tych projektów, które można zrobić samodzielnie z pomocą spawacza i kilku weekendów. Problem zaczyna się w składzie, gdy pytasz o „rurę do carportu” i słyszysz w odpowiedzi kilkanaście różnych oznaczeń, średnic i grubości ścianek. Albo wychodzisz z połową informacji, albo kupujesz to co zaproponuje sprzedawca — a niekoniecznie to jest optymalne. Poniżej tłumaczę jak to ugryźć krok po kroku.
Zanim cokolwiek zamówisz — dwa pytania
Pierwsze: jak duży ma być carport? Standardowe dwa stanowiska to mniej więcej 5–6 m szerokości i 5–6 m głębokości. Trzy stanowiska to już 7,5–9 m szerokości. Rozpiętość rygli głównych ma bezpośredni wpływ na dobór przekrojów — im szersza rama, tym grubsza rura.
Drugie: jak ciężki będzie dach? To często ignorowany parametr. Poliwęglan waży poniżej 10 kg/m², blacha trapezowa z ociepleniem i pokryciem — nawet 30–35 kg/m². Do tego dochodzi obciążenie śniegiem, które w Polsce zależnie od strefy może wynosić od 0,7 do ponad 2,0 kN/m². Projekt typowego carportu robi się na strefę I (np. Mazowsze, Wielkopolska), ale na południu i wschodzie kraju warto to sprawdzić.
Konkretne przekroje dla carportu 6×6 m
Dla typowego carportu dwustanowiskowego z dachem jednospadowym, lekkiego pokrycia i strefy śniegowej I–II, poniższe przekroje są sprawdzone w praktyce:
| Element | Przekrój rury | Gatunek | Szacunkowa ilość |
| Słupy (4 szt.) | kwadratowa 100×100×4 mm | S235JRH | 4 × 2,8 m = 11,2 mb |
| Rygle główne (2 szt.) | prostokątna 120×60×4 mm | S235JRH | 2 × 6,2 m = 12,4 mb |
| Płatwie/krokwie (5 szt.) | prostokątna 80×40×3 mm | S235JRH | 5 × 6,2 m = 31,0 mb |
| Stężenia poziome (4 szt.) | kwadratowa 50×50×3 mm | S235JRH | 4 × 1,5 m = 6,0 mb |
Przy strefie śniegowej III lub dachu ciężkim (blacha + warstwa śniegu) rygle warto zwiększyć do 140×80×5 mm, słupy do 120×120×5 mm — skonsultuj z konstruktorem.
Ze szwem czy bezszwowa — co wybrać do carportu?
Do carportu wystarczą rury ze szwem. Bez dyskusji. Rury bezszwowe stosuje się tam gdzie mamy wysokie ciśnienia (instalacje przemysłowe, hydraulika siłowa) albo ekstremalne temperatury. Carport to konstrukcja mechaniczna — liczy się tu wytrzymałość na zginanie i ściskanie, nie szczelność pod ciśnieniem. Rura ze szwem w gatunku S235JRH bez problemu to zapewnia i kosztuje wyraźnie mniej.
Drugie pytanie: ocynkowana czy malowana? Tu odpowiedź zależy od tego ile chcesz robić przy konserwacji. Rura czarna wymaga gruntowania i malowania przed montażem, a potem co kilka lat przypomina o sobie rdzą. Rura ocynkowana ogniowo jest droższa o kilkanaście procent, ale przez 15–20 lat nie musisz na nią patrzeć — wystarczy raz pomalować na wybrany kolor. Do carportu stojącego na zewnątrz przez cały rok polecam ocynkowaną bez wahania.
Rury kwadratowe i prostokątne ze szwem — w tym ocynkowane — w wielu przekrojach i grubościach ścianek znajdziesz tu: rury stalowe. Warto od razu zapytać o cięcie na wymiar, bo zaoszczędzisz roboty przy montażu.
Ile to waży i co mówić w składzie?
Zamawiając stal na carport, najwygodniej mówić w kilogramach albo w metrach bieżących konkretnego przekroju. Sprzedawca przeliczy wagę. Dla orientacji: rura kwadratowa 100×100×4 mm waży 12,1 kg/mb, prostokątna 120×60×4 mm — 9,3 kg/mb, prostokątna 80×40×3 mm — 5,3 kg/mb.
Łącznie na cały szkielet carportu 6×6 m wychodzi około 420–480 kg stali plus 10% naddatku na cięcie. To wbrew pozorom nieduże zamówienie — przy carporcie 9×6 m zamawiasz mniej więcej dwa razy tyle.
Fundamenty pod słupy — co z betonem i zbrojeniem?
Każdy słup wchodzi w betonową stopę fundamentową. Do carportu standardowe wymiary to sześcian 50×50×50 cm. Przed betonowaniem ustawia się w nim kotwy stalowe (śruby M16 lub M20 w tulei) albo specjalny wspornik pod rurę kwadratową.
Zbrojenie jednej stopy to nic skomplikowanego: siatka z prętów Ø10 mm co 15 cm na dnie plus kilka strzemion pionowych Ø6 mm do trzymania klatki w całości. Na 4 stopy potrzeba łącznie około 20–25 kg prętów. To tak mało, że najlepiej dorzucić to do zamówienia razem ze stalą konstrukcyjną i zaoszczędzić na dostawie.
Pręty Ø6 i Ø10 w gatunku B500B, małe ilości, z atestem — pręty zbrojeniowe dostępne bez minimalnych limitów wagowych przy zamówieniu mieszanym.
Spawanie czy skręcanie? Słowo o technologii montażu
Szkielety carportów z rur stalowych można łączyć na dwa sposoby. Spawanie daje mocniejsze i estetyczniejsze połączenia, ale wymaga spawacza z odpowiednimi uprawnieniami. Skręcanie na kątowniki i nakrętki jest prostsze i łatwiejsze do rozebrania, ale widać łączniki. Przy typowym carporcie ogrodowym — spawanie. Przy obiekcie tymczasowym albo gdy chcesz go przenieść za kilka lat — skręcanie.
Do spawania rur S235JRH używa się elektrod zasadowych lub kwaśnych w zależności od grubości ścianki. Dla ścianki 3–4 mm wystarczy elektroda 3,2 mm i spawarka inwertorowa. Spaw wzdłuż złącza rury ze szwem trzeba omijać — spoina fabryczna jest dobra, ale obca elektroda na tym miejscu może tworzyć niejednorodności.
